fbpx

Olivera Lazarević – žrtvovana princeza

Olivera Lazarević – žrtvovana princeza 1

Olivera Lazarević rođena je oko 1373. godine, a umrla je posle 1444. godine. Pouzdan datum rođenja i smrti nije utvrđen.

Olivera Lazarević je bila najmlađe dete srpskog kneza Lazara Hrebeljanovića i kneginje Milice. Lazar i Milica su imali šestoro dece: Maru, Jelenu, Draganu, Teodoru, Stefana, Oliveru i Vuka. Olivera Lazarević je po majčinoj strain potomak Nemanjića jer je čukundeda kneginje Milice bio Vukan Nemanjić, najstariji sin Stefana Nemanje i rođeni brat svetog Save. Olivera je, kao i ostala srpska plemićka deca bila izuzetno obrazovana.

Govorila je latinski i grčki, učila je hrišćansku teologiju i filozofiju, što je bilo neizostavno. Ženska deca su, nasuprot mračnom srednjem veku zapada, uvek morala biti upućena i učena pravilima tajne diplomatije. U raznim istorijskim izvorima ona se kasnije spominje kao veoma vaspitana, smerna, pametna, obrazovana, energična i jaka žena. Sve je ovo proisteklo iz strogog vaspitanja i dobrog obrazovanja, što joj se kasnije, kao i celoj Srbiji za koju se žrtvovala, isplatilo.

Kosovska tragedija

Nakon Kosovske bitke, koja je bila 28. juna 1389. godine situacija u tadašnjoj Srbiji je bila haotična. Sam Kosovski boj je bio haotičan i najveći poraz i najveća pobeda srpskog naroda. Sultan Murat, koji je predvodio vojsku, bio je ubijen od strane Miloša Obilića. Predvodnik srpske vojske, knez Lazar, otac Olivere Lazarević je još uvek bio živ i u boju.

Po tadašnjim pravilima ratovanja, kada predvodnik vojske pogine, računa se da je boj izgubljen. Spletom okolnosti, knez Lazar, po predanju, pada sa konja i biva zarobljen od strane turske vojske. Oni ga dovode kod Bajazita, koji je prethodno ubio svog starijeg brata da bi on nasledio presto, odlučuje da pogubi kneza Lazara. Bajazit je u ovoj priči centar interesovanja jer je upravo on, ubica Oliverinog oca, za nepunu godinu dana postao muž kneginjice Olivere Lazarević, kasnije sultanije Olivere.

Udaja Olivere Lazarević za Bajazita

Godine 1390. Olivera je, uz dogovor sa majkom i crkvenim savetom, data u sultanov harem. Srbijom je, nakon pogibije kneza Lazara, a u ime maloletnog sina Stefana, vladala kneginja Milica. Srbija je postala vazalna država, a to je značilo pomoć turskoj u vojnim pohodima, određene poreze i raznorazna dodvoravanja, a jedno od njih je bilo upravo i žrtvovanje Olivere koja je poslata u Bajazitov harem. Da u vojnu službu ne bi išao njen mlađi brat, Olivera je odlučila prihvatiti Bajazitov zahtev da mu postane žena. Ova odluka je doneta na Državnom saboru, još krajem 1389. godine, a do odlaska u harem od tada je ostalo još samo par meseci.

Odlazak u harem

Olivera Lazarević je u sultanov harem i tadašnju prestonicu Drenpolje (današnje Jedrene) odvedena uz pratnju svoja dva brata: Stefana i Vuka. Po predanju, čitav put, kojim je povorka išla, od Kruševca do Jedrena, srpski narod je posipao laticama ruža, dok ga je Olivera posipala suzama. Zbog ovog predanja, o Oliveri Lazarević je napravljen i dokumentarno-igrani film baš pod nazivom Put ružama posut.

Život u haremu

Olivera Lazarević je po svim istorijskim izvorima, postala najomiljenija sultanova žena. Čim je došla, postala je jedna od 4 glavne kadune (tako se zove sultanova zakonita žena koja mu nije rodila decu, ona koja rodi dete zove se baš-kaduna; Olivera Lazarević sultanu nije podarila dete i bila je kaduna). Kako ju je njena starija sestra često zvala Despina, u haremu je ona postala Despina Hatun.

Život u haremu je bio surov. Za šesnaestogodišnju pravoslavnu devojku, to je sigurno bilo veoma stresno. Ali njena hrišćanska spremnost na žrtvu, kao i njena prirodno nasleđena duhovna snaga u kombinaciji sa izuzetnim vaspitanjem i izvanrednim obrazovanjem, omogućila joj je, ne samo povoljan život u haremu već i mnoge privilegije, kao i ono što joj je bilo najvažnije, a to je mogućnost da pomogne svojoj zemlji. Olivera je imala veliki uticaj na sultana Bajazita, što neki turski hroničari veoma kritikuju nazivajući je Srpkinjom devojkom ili Ćaurkom devojkom koja u svakim političkim govorima sultanu “šapće u uvo”. Mnogo je pomagala Srbiju, sve što je bilo moguće uraditi u korist zemlje, ona je uradila. O njenoj duhovnoj snazi ali i moći nad sultanom svedoči i to da nije ostavila pravoslavlje, i ne samo to, kao sultanija pravoslavne vere, ona je imala ličnog sveštenika

1402 godine je zajedno sa Bajazitom bila u zarobljeništvu mongolskog kana Tamerlana. Turska je ušla u sukob s Mongolima i nakon bitke kod Angore, u kojoj je kao vazal učestvovao i Oliverin brat Stefan, sa svojim jakim oklopnicima, koji su po raznim istorijskim izvorima i hroničarima tadašnjeg doba, bili jedini koji su se u toj celoj turskoj vojsci mogli meriti s Mongolima. Turci su bitku izgubili, kan Tamerlan je pustio sve srpske vojnike na čelu sa Stefanom da se vrate u Srbiju. Stefan Lazarević je 1403. godine oslobodio Oliveru iz zarobljeništva, tada je već bio despot, a zahvaljujući svom poslanstvu, uspeo je da od Tamerlana zamoli oslobođenje svoje sestre, sultanije Olivere Lazarević – Bajazit je umro u mongolskom zarobljeništvu.

Žrtvovana princeza opet u Srbiji

Olivera Lazarević se vratila u Srbiju 1403. godine, nakon 12 godina provedenih u haremu i skoro godinu dana u mongolskom zarobljenštvu, i živela je sa svojim bratom despotom Stefanom Lazarevićem kojem je pomagala da vlada Srbijom sve do njegove smrti. Često je putovala, najčešće kod svoje rođene starije sestre Jelene BalšićKosače u Dubrovnik, Zetu i Hercegovinu. U Dubrovniku su Oliveru jako voleli i poštovali, nazivajući je Domina Despina (dodavajući i časna gospođa od krvi Svetloga Despota i od njegovoga Dvora). Olivera se nije udavala, a nije imala ni potomaka. Umrla je posle 1444. jer posle te godine više ni u kakvim dokumentima nema njenog imena, a ni danas ne znamo gde joj je grob. Mesto njenog počivališta može samo da se nagađa.

Ono što znamo i zauvek će se znati jeste Oliverina nesebična žrtva, neizmerna snaga, velika hrišćanska ljubav i strpljivost, sve za jedan cilj – za život njene Srbije. U narodu je oduvek poštovana i cenjena, simbol je bogougodne žrtve, donete slobodnom voljom, simbol je ljubavi i poštovanja prema svom rodu.

Uprkos tome što su mnogi članovi njene porodice proglašeni za svete, Olivera Lazarević nije kanonizovana

VAŽNA PORUKA ZA LOGIČARE

Vrijeme uvjeravanja prolazi. One koji ne shvaćaju što se događa, treba ignorirati i ne gubiti vrijeme na njih. Poštene, empatične i logične osobe se trebaju okupiti, bez obzira na osobna uvjerenja i svjetonazore. Osim raskrinkavanja, dolazi vrijeme djelovanja brojnim i legalnim sredstvima u gospodarstvu, zdravlju, autonomiji… U protivnom, sve će nas porobiti.

Pitate se što učiniti nakon čitanja ovog teksta? Jednostavno, šaljite i dijelite tekst poštenim, empatičnim i logičnim osobama. Informirajte bližnje o postojanju portala Logično. Priključite nam se na našem Telegram kanalu tako što ćete kliknuti na Vijesti.  Od danas možete komunicirati i pisati nam u Telegram grupi Zajednica. Budimo složni, mudri i jaki.


Posjetite naš novi video kanal na platformi Odysee i obvezno se registrirajte, kao i najveću arhivu alternativnih video snimaka Jubitu.

Svidio vam se članak i
pitate se što možete napraviti?
PODIJELITE ga s PRIJATELJIMA

*Stavovi izneseni u kolumnama su osobni stavovi autora i ne odražavaju nužno stav redakcije portala Logicno.com

Pretplati se
Obavijest
guest
Zaštitite svoje ime u komentarima... REGISTRACIJA
36 Komentara
najstariji
najnoviji najviše ocjenjeniji
Inline Feedbacks
View all comments
ARBUN
Gost
ARBUN
2 godine prije

Sirota Olivera….

neko
Gost
neko
2 godine prije

baš

kad Hrvati ratuju za racun okupatora onda su zlocinci

kad Srbi ratuju za racun okupatora onda su nepobedivi ratnici

wtf

hazar
Gost
hazar
2 godine prije

jadna sigurno su je bolila leđa

Har Megiddo
Gost
Har Megiddo
2 godine prije

Prvo, piše da su knez Lazar i kneginja Milica imali šestoro djece, a ja ih nabroja sedam. Drugo, Olivera nije bila najmlađe dijete Lazara i Milice. Najmlađa ćerka, da, ali Stefan Lazarević je bio mlađi od nje. Treće, za Miloša Obilića se ne može potvrditi da je uopće postojao, a… Pročitaj više »

Kan Horde
Gost
Kan Horde
2 godine prije

koji su povijensi izvori za sve ovo ? U kojim točno knjigama ili kronikama to piše ? Onovremenim, naravno, a da su sačuvane ?

Lucija
Gost
Lucija
2 godine prije

O, itekako je moguće. I to je ono što čini povjesne osobe stvarnim osobama. Npr Kosovskom boju svjedočio je jedam Firentinac… U ovom slučaju, npr, kad je ta Olivera prolazila sa svojom pratnjom na putu za Jedrene, to je zapisao svaki samostan usput i svako konačište gdje su se opskrbili… Pročitaj više »

Toni
Gost
Toni
2 godine prije

Žalosno da su Srbi izgubili boj jer je sa tim bojno polje ispražnjeno od krščana. I ondašnja područja naseljena našim pravoslavnim i katoličkim stanovništvom su podnijela velike pljačke i harače. Ukratko velika žrtva je podnesena a Turci ipak nisu bili tako glupi da zatru narod na spomenutim područjima jer su… Pročitaj više »

Milan
Gost
Milan
2 godine prije

Hvala za ovaj tekst! Vise takvih

Zeljko
Gost
Zeljko
2 godine prije

Izuzetan tekst. HVALA!

Boba Lazarević
Gost
Boba Lazarević
4 mjeseci prije

To mi je prapraprapraprapraprapraprapraprateta.

POVEZANE VIJESTI

Nije pronađen nijedan rezultat.

Izbornik