Zatvor iz kojeg ni svjetlost ne bježi

Crna rupa u središtu galaksije M87
46 komentara

Crna rupa je naziv za objekat čije je gravitaciono polje toliko jako da nijedan oblik materije ili radijacije ne može da se odvoji od nje, uključujući i svjetlost zbog čega objekat pri posmatranju izgleda crno.

Zapravo, radi se o velikoj količini materije skupljenoj na veoma maloj površini. Zamislimo zvijezdu 10 puta veću od Sunca skupljenu u sferu veličine jednog grada na Zemlji.

Juče je širom svijeta održano 6 press-konferencija na kojim je simultano predstavljena prva fotografija crne rupe. Konferencije su održane u Belgiji, Čileu, Šangaju, Japanu, Tajpeju i Sjedinjenim Američkim Državama.

Fotografija je napravljena pomoću Event Horizon Telescope (EHT) a u čijem je stvaranju učestvovalo više od 200 naučnika iz 60 instituta i 20 zemalja.

“Otkrili smo dio svemira za koji smo mislili da je nevidljiv za nas” rekao je Shepard Doelman direktor EHT.

Ajnštajnova teorija o zakrivljenosti prostora i vremena je potvrđena iako postoje neka sitna odstupanja a gasovi koji okružuju crnu rupu se ponašaju tačno onako kako je to pretpostavljeno u teoriji.

Na Zemlji ne postoji dovoljno snažan teleskop koji bi samostalno mogao snimiti ovakvu fotografiju iz tog razloga za snimanje prve fotografije crne rupe korišteno je 8 radio teleskopa koji su snimali na različitim talasnim dužinama, na ovaj nači je napravljen “virtuelni teleskop” veličine zemljine kugle.

Event Horizon Telescope EHT
FOTO: pozicije “virtuelnog” teleskopa u sklopu Event Horizon Telescope (EHT)

Crna rupa ima masu koja je 6,5 milijardi puta veća od Sunca a nalazi se 53,5 miliona svjetlosnih godina od Zemlje u centru susjedne galaksije M87.

Projekat EHT-a nastavlja dalje sa paralelnim programom pokušaja snimanja crne rupe koja se nalazi u centru Mliječnog puta, odnosno naše galaksije a koja nosi naziv Sagittarius A* i nalazi se na oko 26 000 svjetlosnih godina od Zemlje i ima masu 4,3 miliona puta veću od Sunca.

Direktor projekta je ovaj poduhvat uporedio sa pokušajem da sa Zemlje snimite narandžu na Mjesecu ili da iz New Yorka čitate novine u Los Angelesu.

Fotografija objavljena na današnjoj press-konferenciji je nastala još 2017. a razlog tolikog čekanja na njeno objavljivanje u javnosti leži u činjenici da jedan teleskop za samo jednu noć posmatranja prikupi oko 1 petabyta podataka što je i dalje previše informacija za prenos putem interneta tako da su se ove informacije morale prenositi na staromodan način putem slanja hard diskova preko brze pošte sa jednog mjesta na drugo.

Ovakav način slanja informacija je posebno bio problematičan sa radio teleskopom koji se nalazi na Antarktiku i koji je umnogome usporio projekat budući da su se morali čekati povoljni uslovi da bi avion mogao otići po prikupljene podatke.

Tako prikupljeni podaci su zatim obrađivani u superračunarima Mark IV correlator u Max Planck Institutu za radio astronomiju  i MIT Haystack Observatoriji.

VIDEO: press-konferencija o prvoj fotografiji crne rupe

 

 

astronomijacrna rupakosmosMark IV correlatorMliječni putSagittarius A*super računaloSvemir
Pretplatiti se
Obavijesti o
46 Komentari
Najstariji
Najnoviji Najviše komentiran
Inline povratne informacije
Pogledaj sve komentare
Siniša
4 godine prije

“Zapravo, radi se o velikoj količini materije skupljenoj na veoma maloj površini. Zamislimo zvijezdu 10 puta veću od Sunca skupljenu u sferu veličine jednog grada na Zemlji.”…
U stvari to se zbilja i dešava, odavno sam o tome čitao;naime… nisam siguran da li se radi o zvijezdama koje se ugase/ohlade ili planetama, i suštini dođe do enormnog smanjenja obima na veličinu ” klikera” što dovodi do abnormalne gustoće “novog” tijela.
Vjerujem da ima neko ko o tome nešto zna, ipak mislim da se radi o zvijezdama u procesu hlađenja.

Emiliano Zapata
4 godine prije

Steta sto jos uvijek nemamo fotografiju zemlje koja nije kolaz, kompozit i sl. da zacepimo usta ravnozemljasima!

Šok
4 godine prije

nisu trebali ići u centar galaksije za snimiti crnu rupu
mogli su doći na balkan on je crn da crnji ne može biti

makro
4 godine prije

Bez brige, nema veče i opasnije crne rupe od one u našim “overeducatedshitheads” glavama.

shumadinac
4 godine prije

Prsten je zbog rotacije – i crna rupa rotira. Slično kao naš planetarni sistem, svu (manje-više) su u jednoj ravni.
A to što se prsten uopšte vidi je zato što masa (uglavnom prašina) bude privlačena takvom silom da ubrzava čak do 30% brzine svetlosti!!! Čak i ako samo kruži zajedno sa crnom rupom (kao Mesec oko Zemlje) trpi takve gravitacione sile kakve ne možemo ni zamisliti.

shumadinac
4 godine prije

A kako crna rupa “zarobljava” svetlost? Ljudi uglavnom misle da je “drži” stravičnom gravitacijom ali to nije baš najtačnije. Tačno je da je u pitanju gravitacija ali ona “krivi” prostorno-vremenski kontinuum – zatvara ga u loptu tako da svetlost “misli” da i dalje ide pravo. Ona zaista i ide pravo alo to njeno pravo nije i naše. A kada se u celu priču ubaci da u crnoj rupi vreme zapravo stoji…

Pajo
4 godine prije

ako svijetlost ne moze pobjeci crnoj rupi odakle fotografija?

Sardelino
4 godine prije

Količina materije se ne može skupiti na maloj površini.
U teoriji struna fizičari rade proračune sa deset dimenzija tako da se materija crne rupe ne može svesti plošno na dvije dimenzije kako je rečeno na početku članka.

Febo
4 godine prije

Pa koja je to svetlost koja se vidi? Mora da je pred zatrvorom i ceka na ulz.

samo tako
4 godine prije

Čudno, nisu snimali Sagittarius A* nego M87 koji je 20.000 puta dalje

© 2023 – Portal Logično

POVEZANE VIJESTI